Arteterapia. Informacje dla kandydatów

Podstawowe pytania i odpowiedzi:

• Dla kogo są przeznaczone te studia?

Studia adresowane są do osób posiadających wykształcenie wyższe (co najmniej licencjackie), zainteresowanych wykorzystaniem sztuki w działaniach edukacyjnych, rozwojowych, wspierających i społecznych. Szczególnie mogą być przydatne dla: nauczycieli i pedagogów, animatorów kultury, artystów i projektantów, pracowników instytucji społecznych i terapeutycznych, w tym terapeutów zajęciowych, osób pracujących w NGO, osób zainteresowanych rozwojem osobistym poprzez sztukę.

• Czy trzeba być artystą, aby studiować arteterapię?

Nie. W programie studiów ważniejsza jest otwartość na proces twórczy i pracę z ludźmi niż profesjonalne przygotowanie artystyczne.

• Ile trwają studia? Jaki jest ich koszt?

Studia trwają 3 semestry i obejmują 60 punktów ECTS oraz 364 godziny zajęć dydaktycznych – po około 125 godz. w semestrze. Całkowity koszt studiów w naborze w roku ak. 2025/2026 wynosi 6400 zł. + 85 zł. opłata rekrutacyjna. Opłata wnoszona jest w trzech ratach przed rozpoczęciem zajęć, w wysokościach odpowiadających semestrom: I – 2400 zł., II – 2200 zł., III – 1800 zł.

• Czy program studiów obejmuje zajęcia w trybie zdalnym?

Tak. Program obejmuje wykłady online na platformie MS Teams, do której dostęp zapewnia Uczelnia. Największa liczba takich spotkań ma miejsce w semestrze I, w ramach którego zaplanowano szereg zajęć wprowadzających, obejmujących zagadnienia teoretyczne. Pamiętać należy jednak, że weryfikacja efektów uczenia się – zaliczenia z oceną – jest przeprowadzana w siedzibie Instytutu Sztuk Wizualnych.

• Jakiego charakteru są zajęcia?

Program przyjmuje kompleksowy kształt, prowadzący do uzyskania niezbędnej wiedzy teoretycznej i praktycznej, umiejętności, a także kompetencji społecznych. Zajęcia obejmują: wykłady online, w dużej mierze przyjmujące postać wykładów konwersatoryjnych, interaktywnych na platformie MS Teams z zastosowaniem narzędzia Whiteboard, ćwiczenia oparte na formule warsztatowej w pracowniach artystycznych i projektowych Instytutu Sztuk Wizualnych UJK, seminarium przygotowujące do opracowania autorskiego projektu arteterapeutycznego, superwizję pracy arteterapeutycznej. Znacząca część programu opiera się na doświadczeniu procesu twórczego i pracy w grupie.

• W jakie dni odbywają się zjazdy?

Zjazdy odbywają się w trybie weekendowym – w soboty i niedziele.

• Jak często odbywają się zjazdy?

Zjazdy odbywać się będą 6-7 razy w semestrze, zgodnie z harmonogramem przygotowanym na dany semestr. Terminy zjazdów w semestrze I zostaną udostępnione po zakończeniu procesu rekrutacyjnego.

• Czy w programie są praktyki?

Tak. Program obejmuje 30 godzin praktyk zawodowych (5 ECTS), zaplanowanych na ostatni semestr, realizowanych w instytucjach współpracujących z Wydziałem. Istnieje również możliwość odbycia praktyk w wybranych przez uczestnika studiów podyplomowych instytucjach lub organizacjach, o ile oferują one program zbieżny z założonymi efektami i treściami uczenia się. Praktyki mogą odbywać się m.in. w: instytucjach kultury, organizacjach społecznych, ośrodkach terapeutycznych, placówkach wsparcia środowiskowego.

• Czy studia przygotowują do pracy terapeuty klinicznego?

Nie. Program nie ma charakteru klinicznego – przygotowuje do prowadzenia działań rozwojowych, wspierających i integracyjnych, wykorzystujących sztukę jako narzędzie pracy z ludźmi.

1. Gdzie można pracować po ukończeniu studiów?

Absolwenci mogą prowadzić działania arteterapeutyczne m.in. w: domach kultury i centrach kultury, domach pomocy społecznej i środowiskowych domach samopomocy, organizacjach pozarządowych, placówkach terapeutycznych i rehabilitacyjnych, sanatoriach i ośrodkach opieki, własnych pracowniach arteterapeutycznych.

• Jak wygląda rekrutacja?

Rekrutacja odbywa się za pośrednictwem systemu rekrutacyjnego UJK, z uwzględnieniem rejestracji elektronicznej. Wymagane dokumenty obejmują m.in.: podanie o przyjęcie na studia, kopię dyplomu ukończenia studiów, wraz z oryginałem do wglądu w celu poświadczenia przez Uniwersytet, dowód wniesienia opłaty rekrutacyjnej w wysokości 85 zł., CV i portfolio zawodowe, zawierające dokumentację przykładowych już zrealizowanych działań arteterapeutycznych (o ile takie istnieją), informacje o ukończonych studiach wyższych, studiach podyplomowych, kursach dokształcających, certyfikatach i doświadczeniu zawodowym. O przyjęciu decyduje kolejność zgłoszeń, a w przypadku większej liczby kandydatów może zostać przeprowadzona rozmowa kwalifikacyjna.

• Jak kończą się studia?

Warunkiem ukończenia studiów jest: zaliczenie wszystkich zajęć, odbycie praktyk, przygotowanie i publiczna obrona autorskiego projektu arteterapeutycznego. Projekt końcowy polega na opracowaniu i zaprezentowaniu koncepcji działań arteterapeutycznych dla wybranej grupy odbiorców.

• Jaki dokument otrzymuje absolwent?

Po ukończeniu studiów uczestnik otrzymuje świadectwo ukończenia studiów podyplomowych Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach.

• Czy studia posiadają rekomendację środowisk arteterapeutycznych?

Program studiów podyplomowych „Arteterapia. Terapia sztukami ekspresyjnymi” został opracowany w odniesieniu do standardów środowiskowych funkcjonujących w obszarze terapii sztuką i posiada rekomendację Stowarzyszenia Arteterapeutów Polskich „Kajros” – jednej z najważniejszych organizacji eksperckich rozwijających standardy kształcenia i praktyki arteterapii w Polsce. Program studiów został przygotowany tak, aby umożliwiać absolwentom spełnienie wymagań formalnych i merytorycznych niezbędnych do ubiegania się o certyfikację w SAP „Kajros”, zgodnie z odrębnymi procedurami tej organizacji.

• Czym jest Stowarzyszenie Arteterapeutów Polskich „Kajros”?

Stowarzyszenie Arteterapeutów Polskich „Kajros” to organizacja środowiskowa skupiająca specjalistów zajmujących się terapią przez sztukę oraz terapią sztukami ekspresyjnymi w Polsce. Stowarzyszenie: rozwija standardy kształcenia i praktyki arteterapii, prowadzi działalność edukacyjną i naukową, integruje środowisko profesjonalistów pracujących z wykorzystaniem sztuki w działaniach terapeutycznych, rozwojowych i społecznych, prowadzi system certyfikacji zawodowej arteterapeutów.

• Kto prowadzi zajęcia na studiach?

Zajęcia prowadzone są przez interdyscyplinarny zespół wykładowców, w skład którego wchodzą: specjaliści i praktycy Stowarzyszenia Arteterapeutów Polskich „Kajros”, nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, w tym artyści, terapeuci i badacze zajmujący się sztuką, psychologią twórczości oraz działaniami społeczno-kulturowymi. To m.in.: dr Ewa Johnsson, mgr Michalina Kulpa-Piwowarczyk, mgr Tomasz Kuta, dr Edyta Nieduziak, dr Danuta Pietraszewska, mgr Joanna Rossa, dr hab. Anita Stefańska, mgr Monika Wiśniewska, dr Maciej Zdanowicz. Połączenie doświadczenia środowiska akademickiego oraz praktyków arteterapii pozwala na realizację programu łączącego refleksję teoretyczną, doświadczenie warsztatowe oraz praktykę projektową.

• Dlaczego studia arteterapeutyczne są organizowane na Wydziale Sztuki UJK?

Wydział Sztuki Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach prowadzi badania oraz działania dydaktyczne dotyczące zastosowania arteterapii w praktykach intermedialnych, transmedialnych i projektowych, łączących sztukę z działaniami społecznymi i edukacyjnymi, m.in. w obszarach takich jak land art, art brut, działania performatywne, intermedia czy działania transmedialne, które umożliwiają pracę z ciałem, przestrzenią, materiałem oraz relacją społeczną. Istotnym zapleczem dla rozwoju takich badań jest także obszar projektowania społecznego i partycypacyjnego, rozwijany na Wydziale Sztuki, który koncentruje się na projektowaniu działań i środowisk wspierających dobrostan psychiczny, integrację społeczną oraz aktywizację różnych grup społecznych. W tym kontekście arteterapia jest traktowana jako praktyka znajdująca się na styku sztuki, designu oraz animacji społeczno-kulturowej. Badania prowadzone na wydziale obejmują również współpracę międzynarodową, w tym działania realizowane na Ukrainie, gdzie analizowane są możliwości wykorzystania sztuki i projektowania w działaniach wspierających społeczności funkcjonujące w warunkach kryzysu społecznego i wojny. W tym kontekście arteterapia rozumiana jest nie tylko jako metoda pracy indywidualnej, lecz także jako narzędzie budowania relacji społecznych, wzmacniania odporności psychicznej oraz pracy z pamięcią i doświadczeniem zbiorowym. Realizacja studiów podyplomowych na Wydziale Sztuki umożliwia zatem połączenie refleksji teoretycznej z doświadczeniem pracy twórczej, badań artystycznych oraz praktyki projektowej. Uczestnicy studiów mają dostęp do pracowni artystycznych, przestrzeni warsztatowych oraz środowiska badawczego, które wspiera działania na styku sztuki, designu, animacji społecznej i arteterapii. Dzięki temu zdobywają kompetencje pozwalające projektować i prowadzić działania arteterapeutyczne w sposób świadomy, interdyscyplinarny oraz osadzony w aktualnych praktykach sztuki współczesnej i projektowania społecznego.

• Dlaczego współpracujemy ze Stowarzyszeniem Arteterapeutów Polskich „Kajros”?

Współpraca ze Stowarzyszeniem Arteterapeutów Polskich „Kajros” wynika z potrzeby powiązania programu studiów z doświadczeniem praktyków oraz aktualnymi standardami środowiska profesjonalnego zajmującego się terapią przez sztukę w Polsce. Program studiów został przygotowany z uwzględnieniem rekomendacji tej organizacji oraz wytycznych International Expressive Arts Therapy Association (IEATA), co pozwala osadzić kształcenie w aktualnym kontekście metodologicznym i praktycznym terapii przez sztukę. Współpraca ta ma także wymiar dydaktyczny. Do realizacji programu zapraszani są specjaliści związani z SAP „Kajros”, którzy wnoszą do programu doświadczenie praktyki terapeutycznej, pracy klinicznej i środowiskowej oraz rozwijania metod arteterapeutycznych w pracy z różnymi grupami odbiorców. Ważnym elementem ich wkładu jest również rozwijanie praktycznych modeli pracy arteterapeutycznej wykorzystujących sztukę jako narzędzie wspierania relacji, komunikacji i regulacji emocjonalnej. Dotyczy to m.in. programów treningu umiejętności społecznych wykorzystujących techniki arteterapii, metod pracy z osobami ze specjalnymi potrzebami, z zaburzeniami komunikacji lub z doświadczeniem kryzysów psychicznych. Wszystko to pozwala uczestnikom studiów podyplomowych poznać realne konteksty zastosowania arteterapii w pracy terapeutycznej, edukacyjnej i społecznej.